Jan Willem Lubberts (64) timmert zijn hele leven al aan de weg. Of beter gezegd aan beelden en ornamenten in hout en steen. Hij heeft een timmermansbedrijf aan de Rijksstraatweg waar hij kozijnen en meubels vervangt of restaureert. In zijn achtertuin wil hij graag een atelier beginnen om samen met cursisten mooie dingen in hout en steen te gaan maken.
Hij is een geboren Rotterdammer maar woont nu al twintig jaar aan de Reeweg Oost in Dordrecht. Na een Middelbaar Onderwijs opleiding Handvaardigheid in Rotterdam en de academie voor beeldende kunsten in Kampen is hij gaan werken op de Bataviawerf in Lelystad. Daar werd in de jaren tachtig en negentig een replica van VOC-schip de Batavia gebouwd. “Samen met acht anderen maakten we de houten beelden in en op het schip. Cees van Soestbergen, bekend beeldsnijmeester leerde er ons het vak. Ik had er een geweldig tijd en ben er zeven jaar gebleven.”
Lesgeven
“In die Bataviatijd vroeg Cees of ik een paar dagen in de week les wilde geven in beeldhoutsnijwerk aan het Nationaal Restauratie Centrum in Amsterdam. Dat heb ik zo’n vier jaar gedaan. Het is natuurlijk gewoon een ambacht dat je goed onder de knie krijgt door het heel veel te doen. Maar dan heb je wel een rijkdom in je hoofd. Want je gaat zo goed kijken; hoe een neus er uit ziet, waar die zit, op welke plek. Op een gegeven moment wordt het een gevoel, dan hoef je er niet meer over na te denken; je weet het gewoon, je voelt het. En het leuke van lesgeven is ook dat je je dan realiseert dat het een heel moeilijk vak is. Je begint met een blok hout. Je zet er wat lijnen van het onderwerp op en je begint te hakken. En na tien klappen op het hout zijn die lijnen weg en dan slaat de angst toe. Soms zat ik met huilende mensen die het echt niet meer zagen zitten. Die angst heb ik gelukkig nooit gehad. Het aanhakken, de eerste fase, vind ik eigenlijk het mooiste wat er is. Gewoon knallen. Je maakt de grove vorm, lekker gaan. Dat de houtsplinters in het rondvliegen, dat is gewoon geweldig.”
Beeldhouwwerk aan de Sint Jan Kathedraal
“Na de Batavia heb ik zo’n vijf jaar gewerkt aan de Sint Jan kathedraal in ‘s Hertogenbosch. In de beeldhouwerij van Ton Mooy in Amersfoort maakten we kantbloemen, spuwers en beelden. Die assembleerden we dan later op de kathedraal in Den Bosch. Het was echt productiewerk. Eigenlijk had je maar een kleine week de tijd voor een beeld, dan moest het af zijn.”
In opdracht
“In de crisistijd van de restauratiebouw ben ik meer in opdracht gaan werken. Voor Museum Overschie deed ik veel restauratiewerk van oude meubelen en stijlkamers. Ook maakte ik voor een Canadese opdrachtgever een replica van de ‘Reus van Amsterdam’. Het origineel stond ooit op een fabrieksgebouw, maar was kwijtgeraakt. Uiteindelijk is het, na een zoektocht van tien jaar in Canada terug gevonden en naar Amsterdam gebracht. De Canadese eigenaar wilde toen graag een kopie van het beeld. Ik denk dat dat aardig gelukt is”, lacht Jan Willem. “Deze gaper maakte ik bijvoorbeeld voor een apotheek. Hij is nu wit geschilderd en moet nog gepolychromeerd worden, verder geschilderd in kleur.”
Een eigen kunstatelier
Ik heb heimwee naar de tijd van het atelier op de Bataviawerf. Samen iets maken. We kregen daar bijvoorbeeld de opdracht om iets te vergulden en dat gingen we dan gewoon doen. Alles kon in dat atelier, het was een grote leerfabriek. We waren met z’n achten en konden gewoon tegen elkaar zeggen wat we er van vonden, elkaar stimuleren en van elkaar leren. Dat wil ik hier in mijn eigen tuin eigenlijk ook voor elkaar krijgen. Zo’n atelier krijgt door zijn deelnemers een heel eigen dynamiek. Met z’n allen werken we dan aan een project, stel ik me dan voor. Ik zeg maar wat, we maken een replica van het poortje bij de Munt. Dan kopen we de stenen en gaan we daar samen lekker mee aan de slag. Werken aan een kunstwerk is een proces. Niet zomaar zonder plan gaan hakken of beitelen. Telkens nadenken waarom je iets doet, wat je overweging is, telkens weer opnieuw. Ik moet nog een beetje nadenken over de opzet, maar geïnteresseerden kunnen zich melden door een mailtje aan janwillem@frl3.nl “
Door: Gerard Zwinkels
