Vier jaar lang was Tanja de Jonge met Chris van Benschop wethouder namens GroenLinks. Ze keren beiden niet terug als wethouder in het volgende college. Graag was De Jonge nog vier jaar doorgegaan, maar haar taak zit erop als er een nieuw college geïnstalleerd is. In gesprek met de Poorter kijkt ze terug op wat ze in deze raadsperiode heeft bereikt, vooral om Dordrecht in 2040 klimaatneutraal te maken.
We spreken wethouder De Jonge in haar werkkamer op de 7e verdieping van het Stadskantoor. Voor een wethouder met zoveel taken heeft ze een opvallend opgeruimd bureau. Het tekent deze wethouder, die vooral stil wil staan bij wat er echt bereikt is en de hindernissen daarbij achter zich wil laten.
Wat betekent: Dordrecht klimaatneutraal?
De Jonge: “In 2019 stootte Dordrecht ruim 1 miljoen ton aan koolstofdioxide (CO2) uit. CO2 ontstaat bij de verbranding van fossiele brandstoffen zoals olie, benzine en aardgas. Door te veel CO2 in de dampkring warmt onze aarde op met als gevolg langdurige droogte, stijging van de zeespiegel en extreme regenbuien. Dordrecht werkt toe naar een klimaatneutrale stad en wil die 1 miljoen ton CO2 drastisch terugbrengen. Er zijn ook andere gassen die opwarming veroorzaken, maar CO2 is het belangrijkste. Toen ik als wethouder begon was er geen samenhangend programma om dit te bereiken. We hebben voor de sectoren economie, woningen, mobiliteit en energie, concrete plannen gemaakt om de CO2-uitstoot flink terug te dringen.”
Wat is er nu bereikt?
De Jonge: “Bij de industrie is de slibverbrander van HVC één van de grootste uitstoters, haast 40 procent komt van dit bedrijf. HVC wil de helft van de CO2-uitstoot gaan opvangen en ondergronds opbergen. Daar staan we als gemeente helemaal achter, maar we zouden graag zien dat HVC de totale uitstoot gaat opvangen. Dat zou een hele grote stap zijn en daarover zijn we met het bedrijf in gesprek.”
Hoe zit dat dan met het warmtenet?
De Jonge: “Bij de slibverbranding komt veel warmte vrij. Die warmte levert HVC aan het warmtenet en daarmee kunnen we in Dordrecht vele woningen verwarmen. We streven naar 20.000 woningen in 2030 als volgende stap onderweg naar 2040. Dat warmtenet gaan we ook regionaal uitbreiden en in Sliedrecht kunnen we hiervoor aardwarmte (geothermie) als extra bron gebruiken. In Dordrecht zijn nu bijna 9.000 woningen aangesloten. Ik had graag gezien dat dit er nu meer zouden zijn. Maar door onze eerste ervaringen weten we nu beter waar de knelpunten liggen zodat we in de toekomst kunnen versnellen bij het aansluiten van woningen.”
Wat hebben jullie nog meer gedaan om bewoners te stimuleren energiezuinig te leven?
De Jonge: “Het belangrijkste vind ik dat we bewoners met een smalle beurs met subsidies hebben geholpen hun woning te isoleren. Zij wonen vaak in de slechtst geïsoleerde woningen. Door isolatie besparen zij op het gebruik van aardgas. Dat levert hun een lagere energierekening op en we verminderen zo ook de CO2-uitstoot. Sinds kort kunnen we nu ook eigenaren van historische panden helpen om verantwoord te isoleren en de financiën hiervoor te krijgen. We hopen dat meer eigenaren hiervan gebruik gaan maken.”
Wat is nu de situatie op het gebied van mobiliteit?
De Jonge: “Over ons eiland lopen de A16 en N3, waarover het Rijk beslist. We lobbyen bij Rijkswaterstaat om de maximumsnelheid op de N3 te verlagen tot 80 kilometer per uur. Dat zou een aanzienlijke reductie van CO2-uitstoot opleveren. Rijkswaterstaat is nog niet zo ver, maar we blijven in gesprek. Binnenstedelijk hebben we gestreefd naar een emissievrije zone voor de stadslogistiek, de goederen- en dienstenstromen in de stad. Dit voorstel heeft het nog niet gehaald in de gemeenteraad omdat de ondernemers daaraan nog niet toe zouden zijn. Daarnaast stimuleert de gemeente het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer in de stad en de uitbreiding van het aantal laadpalen voor elektrische auto’s. Op deze punten zijn mooie resultaten bereikt.”
Hoe zit het met de economie en de industrie?
De Jonge: “Met grote bedrijven zijn we in gesprek en wijzen er onder andere op dat zij wettelijk verplicht zijn om te verduurzamen. We zijn hierop intensiever gaan inspecteren en de resultaten zijn goed. Ons stroomnet begint nu vol te raken. Die netcongestie vormt voor bedrijven die willen uitbreiden of zich hier willen vestigen een probleem. Aan de andere kant zijn er bedrijven die zó veel zonnestroom opwekken dat zij moeten betalen om elektriciteit terug te leveren aan het net, terwijl andere bedrijven op datzelfde moment juist extra stroom nodig hebben. We stimuleren ondernemingen om te gaan samenwerken in coöperaties om onderling elektriciteit te leveren. Op Kil III en het Distripark is al een energiecoöperatie opgericht.”
Wat ziet u als uw grootste succes op dit gebied?
De Jonge: “Om Dordrecht in 2040 klimaatneutraal te krijgen is samenwerking het allerbelangrijkste. Ik heb de afgelopen jaren ontzettend fijn samengewerkt met mijn collega-wethouders. Daarnaast ben ik dankbaar voor de medewerking van verenigingen, coöperaties en ondernemingen. Trots ben ik ook op de bewoners die hebben verduurzaamd. Als mijn grootste succes zie ik daarom dan ook de samenwerking die op ons eiland en regionaal tot stand is gekomen om klimaatverandering tegen te gaan.”
Door: Willy Leferink
