Precies honderd jaar geleden werd het Eiland van Dordrecht een stuk groter. Ten zuiden van de Zeedijk was bijna 1000 hectare Biesbosch ingepolderd. Honderden werkloze Dordtenaren hadden Polder de Biesbosch drooggelegd. Op 1 september 1926 werd het laatste gat in de Zuidwestdijk gedicht – bij de Westhaven, daar waar nu het Joh. Visgemaal staat, in bos De Elzen.
Daarmee was het werklozenproject nog niet ten einde. Tot in de jaren ’30 werden de werklozen ingezet om grienden te rooien, rietgorzen om te zetten in weilanden, wegen aan te leggen, bruggen te bouwen en boerderijen te bouwen.
In 1933 betrokken Koos Valk en Hendrika Kok boerderij De Eersteling (inmiddels alweer gesloopt). In de jaren erna vestigden nog 16 gezinnen zich als pioniers in het nieuwe land.
De Viersprong en de Nieuwe Dordtse Biesbosch
In diezelfde nog lege polder durfde een Dordtse ondernemer het aan om een uitspanning met zwembad te beginnen! Nu, 90 jaar later, bestaat De Viersprong nog steeds.
Tot in de jaren ’60 was De Viersprong de enige plek waar de stedeling welkom was. Wee degene die het waagde door te rijden naar de Tongplaat of de Zuidhaven… Grote kans dat de ‘veldwachter’/jachtopziener hem op de bon slingerde.
Hoe anders is dat nu. Je kunt wandelen in bos De Elzen (wat ooit een boomgaard was), over alle wegen rijden en… de Nieuwe Dordtse Biesbosch bezoeken (waarvoor 350 hectare boerenland weer is teruggegeven aan de natuur).
De oorlog
Vrijwel niemand weet dat er op 10 mei 1940 een wapenstilstand is gesloten tussen Duitse parachutisten en Nederlandse soldaten. En dat zij een gezamenlijke EHBO-post hebben ingericht bij een boerderij in Polder de Biesbosch. Of dat er Duitsers tijdelijk begraven zijn op de Tongplaat.
Over al deze onderwerpen – en nog veel meer – verschijnt een boek, met als logische titel Honderd jaar Polder Biesbosch. Het is geschreven door Wim van Wijk, die al meer boeken over Dordrecht, het Eiland van Dordrecht en de Biesbosch heeft geschreven. De foto’s zijn gemaakt door vader en dochter Gebuis. Voor Hans is (Polder) de Biesbosch zo’n beetje zijn thuisland, waar hij al vele jaren vogels en landschappen heeft gefotografeerd en waarvoor hij in 2017 de Biesbosch Natuurprijs heeft ontvangen. Ester heeft de mensen geportretteerd die voor het boek zijn geïnterviewd, want portretten maken is een van haar favoriete onderwerpen, kijk maar op estergebuis.com/portret.
Uiteraard staan er ook oude foto’s in, waarvan het merendeel afkomstig is van het Regionaal Archief Dordrecht.
Het boek is een uitgave van Pictures Publishers, telt 112 pagina’s en kost € 24,95.
